خانه مهر

نامزدی به دورانی اطلاق می شود که دو نفر با هم توافق می کنند تا در آینده با هم ازدواج کنند. تفاوت دوران نامزدی با آشنایی در این است، گرچه ممکن است در دوره آشنایی وعده ازدواج هم بدهند، اما الزامی در کار نیست.

 از آنجا که این مسأله اهمیت بسیار بالایی دارد، با آقای دکتر علیرضا اکرمی نژاد، روان پزشک و استاد دانشگاه علوم بهزیستی گفتگو کردیم که از شما دعوت می کنیم تا مطالعه آن را از دست ندهید.
این روان پزشک با بیان اینکه دوران نامزدی با وعده ازدواج شروع می شود و با عقد رسمی پایان می گیرد و حداقل خانواده اصلی دختر و پسر از آن آگاه هستند، می گوید:
مراحل ازدواج را می توان به سه مرحله تقسیم کرد:
- آشنایی: به دو صورت آشنایی- خواستگاری یا برعکس (سنتی)
- نامزدی :همراه با وعده ازدواج؛ با یک جشن کوچک، حلقه در دست کردن، مراسم بله برون و سنتهای دیگر
- عقد: زمانی که عقد رسمی بین نامزدها جاری می شود
برخی ها این سه مرحله را خیلی سریع طی می کنند که اغلب با شناخت کم همراه است.دکتر اکرمی نژاد می افزاید: تفاوت نامزدی با آشنایی در این است که باید بین طرفین تعهد باشد و اثبات گردد. همچنین نوعی قرارداد اجتماعی است که از طرف اجتماع و خانواده پذیرفته شده است. خانواده ها نیز بر این رابطه نظارت دارند. نباید دوست دختر و دوست پسر را نامزد گفت.

اهمیت نامزدی

دکتر اکرمی نژاد در مورد اهمیت نامزدی چنین توضیح می دهد: این دوره آمادگی برای ازدواج و شناخت بیشتر و عمیق تر دختر و پسر و خانواده هاست.
در این مرحله همچنین می توان در مورد ارتباط با دوستان طرف مقابل نیز آشنایی پیدا کرد. و نیز در خلال بیرون رفتن و سفر کردن، افراد یکدیگر را بهترمی شناسند و می توانند در مورد رفتارهای طرف مقابل فرضیه سازی کرده و به تعمیم نتایج برسند. شاید در زندگی زناشویی توان این فرضیه آزمایی ها را نداشته باشیم و اگر اشتباه کنیم، جدایی و طلاق خیلی سخت تر است.

ازدواج اجباری

این استاد دانشگاه با بیان اینکه ازدواج یک انتخاب است، می گوید: اجبار در ازدواج به ضرر هر دو بخصوص طرف مقابل است و حتی به دلایل منطقی هم نباید افراد را مجبور به ازدواج کرد. اگر در دوره نامزدی دیدیم طرف مقابل، مناسب ما نیست نباید به خاطر مصلحت اندیشی، خجالت، هزینه ها و هدایای رد و بدل شده یا دلایل دیگر، تن به ازدواج دهیم.وی عنوان می کند: اجبار دو نوع است: اجبار دیگران و خانواده و نیز اجبار خودمان: می بینیم که اشکالهایی وجود دارد، اما باز هم تن به ازدواج می دهیم.در کنار ازدواج اجباری باید به تعهد نیز توجه داشت.
بدون تعهد هر رابطه ای سطحی ، ظاهری و بدون سمت و سو خواهد بود. عموماً مردها از دادن تعهد ازدواج در مرحله آشنایی طفره می روند و زن ها دنبال اخذ تعهد ازدواج هستند.دکتر اکرمی نژاد با اشاره به اینکه افرادی که از تعهد می ترسند، آشنایی را طولانی می کنند و نمی گذارند که رابطه از آشنایی فراتر برود، می افزاید: در مقابل کسانی که تشنه تعهد هستند، برای ازدواج عجول می باشند، بنابراین نمی گذارند آن گونه که باید و شاید رابطه شکل بگیرد و رشد کند. «احساس تعلق به دیگری» در این افراد زیاد است و فقط برایشان این مهم است که «به کسی تعلق داشته باشند» تا اینکه «به چه کسی» تعلق داشته باشند. برای این افراد «خود ازدواج» مهم است تا کیفیت ازدواج.

مرزها و حریم ها

وی می گوید: مهمترین حریم نامزدی، رابطه جنسی است؛ زیرا نامزدی یک ازدواج نیمه تمام است. در صورت وجود رابطه جنسی، فشار و اجبار زیادی برای ازدواج احساس می شود و فضای نامزدی از حالت طبیعی خارج شده و اگر نخواهند ازدواج کنند، نمی توانند رابطه را قطع کنند.بدون رابطه جنسی جدایی احتمالی راحت تر است. توجه داشته باشید، ازدواج یک تصمیم قطعی، ولی نامزدی یک تصمیم غیر قطعی است. یکی دیگر از محدودیتهای نامزدی، محدودیت ارائه اطلاعات است. اسرار و رازهای خودمان و دیگران ربطی به نامزدمان ندارد.

نامزدی در قانون

این استاد دانشگاه ماده 1035 و 1037 قانون مدنی را در خصوص نامزدی می داند و عنوان می کند: مطابق آنها، نامزدی تعهدی برای طرفین ایجاد نمی کند و هر وقت بخواهند می توانند آن را به هم بزنند، فقط باید هدایا را رد و بدل کنند.
وی می افزاید: در ایران متأسفانه نامزدی ثبت نمی شود. در صورتی که در غرب باید 6 ماه قبل، از کلیسا وقت بگیرند ( اعلام نامزدی) وگرنه مراسم عقد در کلیسا انجام نمی شود. شاید یکی از دلایلی که خانواده ها نسبت به دوره نامزدی نگرانی دارند، همین خلاء قانونی و عدم حمایت قانون است، بنابراین بعضی خانواده ها از همان ابتدا بر عقد پافشاری می کنند. در مورد مشکلات این عقد باید چند نکته را خاطر نشان کرد: رابطه جنسی، سخت شدن جدایی و در صورت جدایی پرداخت تمام مهریه. در صورت عدم رابطه جنسی نصف مهریه.
ترس از نامزدی؛ چرا؟!
این استاد دانشگاه اصلی ترین علتهای ترس از نامزدی را بیشتر از طرف خانواده دخترها مطرح می کند و اظهار می دارد؛ زیرا خانواده ها موارد زیر را می دانند:
- نامزدی رسمیت ندارد
- ممکن است پسر، دختر را رها کند و برود
- حرف و سخن زیاد است
- اگر به هم بخورد، اسم روی دختر می ماند
- ممکن است پسر از دختر خسته شود
- جدایی برای دختر همانند طلاق عوارض دارد، اما مهریه نه
عده ای نیز بر تقدیر و سرنوشت تأکید دارند. اگر تقدیر و سرنوشت را بپذیریم، برای تغییر اوضاع تلاش نمی کنیم. در حالی که نامزدی دوره انتخاب قطعی است.
نامزدی یک فرصت است. اگر از فرصتها بترسیم از نامزدی هم می ترسیم.

ازدواج به هر قیمتی

دکتر اکرمی نژاد می افزاید: جامعه ما فرد متأهل را بیشتر از مجردها به رسمیت می شناسد، ولی رسمیت فرد از فردیت اوست.
نامزدی بستری است برای ارزیابی ارتباط، اما این افراد به آن اهمیتی نمی دهند و از آن راحت می گذرند. همچنین تعجیل در ازدواج عموماً منجر به ازدواج ناموفق می شود و می توان نامزدی را سرعت گیر دانست. عده ای سعی می کنند با این عبارت که « در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست»! عمل خود را توجیه کنند، اما آیا واقعاً خیر بودن این ازدواج قطعی شده است.

ترس از جدایی

این روان پزشک اظهار می دارد: اگر در دوره نامزدی برای یکی از طرفین مشخص شود که برای هم مناسب نیستند، به چه دلایلی از جدایی می پرهیزند؟ جدایی کار ساده ای نیست، اما ترسیدن از آن هم دردی را درمان نمی کند( مثل ترس از جراحی).
با انکار مسأله و پاک کردن صورت مسأله، مشکل حل نمی شود. بیشترین طلاق ها در 5 سال اول زندگی روی می دهد، نامزدی فرصتی است که تعدادی از موارد در این دوره اتفاق می افتد. هزینه های عاطفی، اقتصادی و اجتماعی جدایی در نامزدی کمتر است.
دکتر اکرمی نژاد در پایان این نکته را خاطر نشان کرد که بنا به تحقیقات، نامزدی کمتر از 6 ماه و بیشتر از 3 سال، با طلاق بعدی در ارتباط است.