هماکنون ازدواج آسان معروفي است که در جامعه به منکر تبديل شده،يعني يک اقدام بسيار شايسته در جامعه به يک موضوع ناپسند تبديل شده است.هماکنون در جامعه به ازدواج آسان و کمهزينه نگاه تحقيرآميزي ميشود.وظيفه اصلي متوليان فرهنگي است که اين امر پسنديده و توصيه شده در اسلام را فرهنگسازي کنند.
مقام معظم رهبري در سومين نشست انديشههاي راهبردي بر مسئله فرهنگسازي ازدواج آسان تأکيد کردند.بنابراين سخنان مقام معظم رهبري بايد به مرحله اجرا برسد و از برخورد كليشه اي با آن پرهيز كرد.كارشناسان معتقدند هماکنون دختران و پسران جوان تلاش ميکنند تا از طريق صرف هزينههاي سنگين ازدواج خود را بهيادماندني کنند در حاليکه بايد در جلسات مشاوره قبل از ازدواج به آنها بياموزيم که با جنبههاي فرهنگي و نه صرفاً مادي نيز ميتوان ازدواجي به يادماندني داشت.متاسفانه برخي از جوانان و حتي خانوادههاي ما هنوز ياد نگرفتهاند که چگونه ميتوان شادي و نشاط را بدون صرف هزينه هاي كلان تجربه كرد.
حجتالاسلام طباطبايي نسب مشاور رئيس شوراي سياستگذاري ائمه جماعات کشور با انتقاد از نوع تفکري که نسبت به ازدواج و خانواده بهوجود آمده معتقد است:«در هيچ آييني به ميزان اسلام خانواده و تحکيم آن مورد توجه قرار نگرفته است و براي استحکام اين بنيان عظيم،زيربنايي به نام ازدواج را نياز داريم.ازدواج به عنوان يک حرکت مقدس بايد مورد آسيبشناسي قرار بگيرد.يکي از مهمترين آسيبهاي ازدواج رواج فرهنگ متأثر از غرب در اين مقوله است.هماکنون تحت تأثير رواج فرهنگ غرب در جامعه ايراني شاهد تزلزل نگاه مثبت به ازدواج هستيم، محور تهاجم فرهنگي دشمن به کشور از همپاشيدن خانواده و بيتوجهي به مسئله ازدواج است».
وي با انتقاد از حاكم شدن نگاه مادي به مقوله ازدواج مي گويد:«غربيها هميشه به دنبال اين بودند که تقدس ازدواج را در جامعه کمرنگ کنند.هماکنون در جامعه ما نگرش مردم به ازدواج مادي شده است كه بايد براي تغيير اين نوع نگاه برنامهريزي و فرهنگسازي کنيم.به عنوان مثال مهريه يکي از دستورات اسلام است اما هماکنون شاهد تعيين مهريههاي عجيب در هنگام ازدواج هستيم در حالي که مهريه در اسلام تضمين اقتصادي زن است و بايد بر اساس تفاهم و توافق زن و مرد ميزان آن تعيين شود اما اين روزها شاهد نوعي معامله در ازدواج هستيم.صدا و سيما بهعنوان مهمترين نهاد تأثيرگذار در رابطه با فرهنگسازي ازدواج آسان نقش مهمي دارد.»
جوانان بايد شرايطي که دين اسلام براي ازدواج گذاشته را بشناسند و بدانند که آسان ترين شرايط، دستورات اسلام است.قوانين شرعي و دستورات اسلام به ترتيبي است که وقتي اين دستورات را مشاهده ميکنيم، متوجه ميشويم که دين به دنبال سختگيري در ازدواج نبوده و آنچه در اسلام اهميت دارد، تامين حداقل ضروريات و رعايت شرعيات براي ترويج ازدواج است. خدا در قرآن خطاب به خانواده هايي که از اقدام براي ازدواج فرزندانشان ترس دارند فرموده اند که نترسيد که من زندگي اين زوجها را تامين
ميکنم. بايد بر اساس قرآن، فرهنگ توکل به خدا و ازدواج با هيچ را در جامعه ترويج دهيم که بر خلاف تصور عده اي در شرايط فعلي هم کاملا امکان پذير است.مردم بايد تاثير توکل به خدا را در زندگي متوجه شوند. در گذشته مراسمها و رسومات ازدواجها بسيار ساده تر بود و مشکلي هم براي اين زندگي ها ايجاد نمي شد.
در زمان حضرت پيامبر اکرم (ص) نيز تجملات و زيادهخواهي در بين مردم رايج بود و اشراف و بزرگان قبايل متعددي به خواستگاري حضرت زهرا (س)
ميآمدند اما آن حضرت، حضرت علي (ع)
را با ملاک تقوي، ايمان و سادهزيستي از بين خواستگاران به عقد حضرت زهرا (س) در آورد. در اين ميان بر خانوادهها و جوانان ضروري است تا در راستاي تامين سعادت دنيا و آخرت خود و متعاقب آن جامعه، با بررسي سيره اهل بيت (ع)
در مورد ازدواج آسان اين فرهنگ را در جامعه رواج دهند تا عفت و تقواي عمومي در بين جوانان افزايش يابد.
مانع اصلي که امروزه در جامعه رواج دارد، توقع دختران و پسران در ازدواج است. تجملگرايي برخي خانوادهها، تن دادن به ازدواج را در ميان جوانان کمي سختتر کرده است. اين توقعات بالا سبب شده که ازدواج سخت شود و يک سري قيد و بندهاي بي اساس از ازدواج آسان جلوگيري کند.مسئولان بلندپايه کشور، نخبگان جامعه اعم از دانشگاهيان و حوزويون،رسانههاي عمومي از جمله صدا و سيما و مراکز علمي،آموزشي و پژوهشي بايد براي فرهنگسازي ازدواج آسان تلاش کنند.براساس آمارهاي موجود هم اکنون 13 تا 14 ميليون جوان در آستانه ازدواج در کشور زندگي مي کنند که در صورت آسان گرفتن ازدواج و فراهم کردن تسهيلات از سوي دولت و دستگاههاي مختلف مي توان شرايط ازدواج آنان را فراهم کرد.
حجتالاسلام سيد جعفر حقشناس مدير گروه زن و خانواده پژوهشکده باقرالعلوم درخصوص فرهنگ سازي براي ازدواج آسان مي گويد:«مقوله فرهنگسازي ازدواج آسان يکي از مهمترين ضرورتهاي جامعه است که نبايد با آن شعاري برخورد کنيم و مسئولان و کارشناسان کشور بايد راهکارهاي عيني و واقعي را براي اين موضوع طراحي کنند.براي گسترش فرهنگ ازدواج آسان در ميان جوانان بايد فرهنگ عمومي را به سمت ازدواجهاي آسان سوق داد و فرهنگ قالب بهگونهاي تغيير کند که تأخير در ازدواج، سختگيريهاي نابجا و تجملات نزد افکار عمومي مذموم بهشمار آيد».
براي حصول نتيجه مطلوب در زمينه فرهنگسازي براي ازدواج پايدار بايد به علل و شرايط تجملگرايي مردم و بدعت گذاري و ايجاد سنتهاي جديد در اين زمينه توجه کنيم. بسياري از تجمل گراييها و سختگيري خانوادهها در تشکيل زندگي جوانان زمينههاي تربيتي دارد چرا که مردم به جاي اينکه اصالت را به خود فرد بدهند داشتههاي مادي طرف مقابل برايشان داراي اهميت است.در گذشته اصالت انسانها براساس ظرفيت و توانمنديشان بود و اين ظرفيتهاي فردي و اجتماعي بود که جايگاه فرد را تعيين ميکرد ولي هم اکنون ظواهر جايگزين اين ظرفيتها و توانمنديها شده است.
حجت الاسلام علي کريمي مسئول واحد احياي سنتهاي حسنه در معاونت تبليغ حوزه علميه قم در اين باره مي گويد:«در اصل ازدواج و لزوم آن براي جوانان شکي نيست، زماني که جوان به سن ازدواج مي رسد تمايل دارد که تشکيل خانواده بدهد ولي موانع مختلفي در اين راه مانند تجمل گرايي و باب شدن رسومات خاص در بين خانواده وجود دارد.بايد مشکل ازدواج جوانان را ريشه اي ديد.هم اکنون بين 13 تا 14 ميليون جوان در آستانه ازدواج در کشور داريم که امکان فراهم کردن کمکهاي مالي براي برگزاري مراسم آبرومند چند ميليون توماني، جهيزيه هاي گران قيمت، شغل مناسب و مسکن براي آنها نيست؛ در اين زمينه هرچه قدر نيز دولت ميزان وام ازدواج را بالا ببرد مشکل حل نخواهد شد.در حالي که مي توان با وسايل کمتر و خانه اي کوچک تر نيز يک زندگي را تشکيل داد هنوز خانواده ها
نتوانسته اند در ذهن خود با اين مسائل کنار بيايند و آرماني فکر مي کنند.در زمينه فرهنگ سازي ازدواج بايد به آنچه که دين گفته برگرديم.از زمان ظهور اسلام تاکنون، مردم با عمل به دين تشکيل خانواده داده اند و در اين سالها ازدواج اسلامي پاسخگوي مشکلات بوده است و اگر در بحث ازدواج به سنتهاي ديني برنگرديم با مشکلات بيشتري مواجه مي شويم».
مهريه سنگين
يكي ديگر از عواملي كه ازدواج را در كشور دچار مشكل كرده است مهريه هاي سنگين است.مهريه که در اسلام به عنوان حقي براي زن در نظر گرفته شده است وسيلهاي براي تأمين اقتصادي اوست.از نگاه اسلام مهريه يک تعهد انسان مدارانه و اقتصادي براي مرد است تا فراموش نکند که همسرش حقي بر گردن او دارد و به طور قطع نظر اسلام از تعيين مهريه دستيابي به وضعيت کنوني نبود.هماکنون برداشتهاي نادرستي از مهريه در جامعه رواج يافته است.مهريه يعني مرد در ذهنش باشد که همسرش حقي بر گردن او دارد اما هماکنون مهريههاي سنگين مانعي بر سر راه ازدواج جوانان شده است.زماني که ازدواج در جامعه آسان شود فساد سير نزولي پيدا ميکند و هر زمان که ازدواج جوانان با سختي همراه شود منحني فساد در جامعه روندي رو به رشد پيدا ميکند.هماکنون مهريه در جامعه ماهيت اصلي خود را از دست داده است و ازدواج نيز با مشکلاتي بسياري همراه است.
در جامعه کنوني سن بلوغ پايين آمده اما در مقابل سن ازدواج بالا رفته است که اين موضوع موجب رشد مفاسد اخلاقي در جامعه ميشود بنابراين انديشمندان جامعه بايد راهکارهاي عملي شدن ازدواج آسان را بررسي و آن را در جامعه فرهنگسازي کنند.در هر حال ممکن نشان دادن ازدواج آسان،اعطاي بينش به جوانان در جهت تلاش براي رفع موانع فرهنگي ازدواج، سعي در رفع ترس جوانان از ازدواج، توجه دادن به خانواده ها در خصوص آثار منفي مهريه سنگين، بررسي سيره اهل بيت
عليهمالسلام در مورد ازدواج آسان و بيان آن،ترغيب خيرين براي کمک به ازدواج جوانان و... از جمله مواردي است که مي توان با اجراي آنها جوانان را ترغيب به ازدواج کرد.
درصورتيکه جوانان به خداوند توکل داشته و تعاليم قرآن و سنتهاي دين را سرلوحه اقدامات خود قرار دهند دراين صورت چنانچه مشکل و مانعي سر راه ازدواج آنان وجود داشته باشد به راحتي مي توانند آن را حل کنند.
